College 1.4 Sociologie pretendeert wetenschap te zijn

Sociologie houdt zich dus bezig met het menselijk samenleven. Concreter gezegd richt de socioloog zich daarbij met name op:

  • het gedrag van mensen, voor zover dat beinvloed wordt door de onderlinge interactie;
  • de uit dat intermenselijk gedrag voortgekomen -min of meer vaste- opvattingen, gedragspatronen en structuren;
  • de verklaring van dit alles in hun ontstaan, voortbestaan en verandering.

Wetenschap van verbanden
Sociologie is een empirische wetenschap, d.w.z. gebaseerd op door onderzoek (waarneming) vastgestelde feiten.

Als wetenschap stelt de sociologie zich niet tevreden met het verzamelen van losse feiten. Sociologen zoeken naar verbanden tussen allerlei gebeurtenissen en sociale verschijnselen. Zij speuren naar regelmatigheden en trends, daarbij beseffend dat die gebonden zijn aan tijd en plaats.

Instrumentarium
Belangrijke onderzoeksinstrumenten die sociologen gebruiken om op een systematische manier feiten te verzamelen zijn bijvoorbeeld het interview en de enquête (survey).

Problematisch
Door de aard van de samenleving is de wetenschappelijke pretentie van de sociologie problematisch.

In de eerste plaats is de samenleving voortdurend in beweging en is als zodanig ‘wordend’ en veranderend. Door de Duitse socioloog Max Weber is de sociologie daarom ‘de wetenschap van het steeds opnieuw beginnen’ genoemd.

In de tweede plaats beinvloeden sociologen door hun wetenschap-pelijke activiteiten de samenleving. De voorspelling dat over vijf jaar de zonsverduistering op Aruba zal zijn waar te nemen leidt er niet toe dat de zon besluit ons een poets te bakken door zich dit keer eens niet te laten verduisteren.

Prophecies
Maar met sociologische uitspraken ligt dit anders. Mensen kunnen zich door een uitspraak over een bepaalde trend in de samenleving bijvoorbeeld gerechtvaardigd voelen zulk gedrag ook of meer te gaan vertonen. Dan wordt de trend dus sterker dan hij zonder die uitspraak zou zijn geweest. Dat wordt een self-fulfilling prophecy genoemd. Of zij kunnen juist afzien van het voorspelde gedrag (een self-defeating prophecy).

Selectief
In de derde plaats zijn sociologen zelf gevormd door hun eigen sociale omgeving. Ook sociologen hebben een referentiekader en nemen selectief waar. Verschillende sociologen zien dezelfde maatschappij daarom niet allemaal op dezelfde manier; er zijn in de sociologie dan ook verschillende stromingen te onderscheiden.

No comments yet.

Geef een reactie